вторник, 19 апреля 2016 г.

Թեստ 20

Վախթանգ Անանյան
Քարակոփ կածան
Զանգեզուրի Քարահունջ գյուղի դիմաց, ժայռերով ու թփուտներով պատած մի լանջ կա, որ նայում է Վարարակ գետին։ Թեև արդեն մտել էինք ձմեռը, բայց արևահայաց այդ լանջը մերկացել էր առաջին ձյունից և այնպես ջերմ ու հյուրընկալ էր իր դեղնասաղարթ թփերով, նրանց վրա կարմրին տվող հատապտուղներով և ժայռերի վրա կչկչացող կաքավներով, որ ես տափարակից եկա այդ լանջը և առաջ գնացի նրա լայնքով։ Որսս հաջող չէր, բայց բավականություն էի ստանում ծառերի վրայից և թափված տերևների միջից վայրի պտուղներ գտնելով։ Մի ձորակում էլ տերևների տակ ընկույզներ գտա, մի քանիսը ծակ ու դատարկ (սկյուռներն էին դատարկել), կային և անարատ մնացածներ։ Վեր նայեցի. ժայռի տակ մի ընկուզենի է կանգնած՝ պառաված ճյուղերը կախ։ Նրա մոտ նռան ցածրիկ մի ծառ կա, երկու սերկևիլենի։ Որտեղի՞ց են այս ընտանի ծառերը՝ բնակավայրերից հեռու ընկած այս ժայռերում։ Հետաքրքրությունից մղված վեր բարձրացա։ Այդ ժայռերը կանգնած էին քարերից մաքրված մի գոգավորության վրա։ Այստեղ երևում էին մարդու աշխատանքի հետքերը, ժայռի տակից դեպի ծառերը հանած մի փոքրիկ առվի ցամաքած հուն, իրար զուգահեռ ձգված թմբերի երեք շարք, որոնց վրա իր ժամանակին լոբի են ցանել, այստեղ-այնտեղ ընկած մի քանի ցցեր, մի կոտրած բահ, օջախում մնացած մոխիր, ածուխ, կիսաայրված փայտերի կտորներ և մի սալաքար, որի վրա բլիթներ է թխել այդտեղի երբեմնի բնակիչը։ Մեծ ջանքերով բնությունից պոկած այդ հողակտորի տերը, որպեսզի պահպանի իր մշակույթը, ժայռի պատին բրիչով մի խորշ է փորել, որի մեջ քնել է սրթսրթալով կամ պատսպարվել անձրևից։ Մի այլ խորշ իր տխուր օրերի միակ ընկերոջ՝ շան բույն է։ Վերևի խորշում խոտ է դրել որ հավաքել է ժայռերի արանքներից։ Մի վերմակի տարածություն բռնող իր այդ ողորմելի հողակտորին ապավինած, ապրել է այդտեղ նա գարնանից մինչև ուշ աշուն և որպեսզի իր քրտինքը բերք տա, ժայռի տակ մի ավազան է փորել, որի մեջ առաստաղից կաթել է գարնան ձնհալից առաջացած այն ջուրը, որ աստիճանաբար ծծվում է փուխր ժայռի մեջ։ Կաթիլ առ կաթիլ հավաքել է այդ ջուրը և նրանով ոռոգել իր մի հատիկ ընկուզենին, մի զույգ
սերկևիլի ծառը, նռնենին, լոբու թմբերը։ Մենատնտեսի ողորմե՜լի, խղճո՜ւկ կյանք․․․ Պատկերացնում եմ, ի՜նչ մռայլ ու ահավոր գիշերներ է անցկացրել շեներից ու մարդկանցից կտրված այդ չարքաշ հողագործը․․․ Աչքը Վարարակի խավար ձորին, ականջը ժայռերից եկող խորհրդավոր ու ահալի ձայներին, թախիծը հոգուն չոքած․․․ Այնքա՛ն այդպիսի քարակոփ կացարաններ կան Զանգեզուրի ժայռերում։ Կացարաններ, ուր պատսպարվել են կարիքից ու չար մարդուց հալածված շինականները, մեր անբախտ պապերը․․․
Աչքը Վարարակի խավար ձորին, ականջը ժայռերից եկող խորհրդավոր ու ահալի ձայներին, թախիծը հոգուն չոքած․․․ Այնքա՛ն այդպիսի քարակոփ կացարաններ կան Զանգեզուրի ժայռերում։ Կացարաններ, ուր պատսպարվել են կարիքից ու չար մարդուց հալածված շինականները, մեր անբախտ պապերը․․


1.     Ի՞նչ է նշանակում մենատնտես բառը:
Տնտեսությունը անհատական կերպով վարող և գյուղատնտեսական արտելի անդամ չհանդիսացող գյուղացի:

2.     Գրի՛ր տեքստում թավ գրված բառերի հոմանիշները:
Անարատ-սուրբ
Ճյուղ-շյուղ
Ջանք-աշխատանք

3. Օտար բառերը փոխարինի՛ր հայերեն համարժեքներով.
ա/գարաժավտոտնակ————————
բ/դաչա——ամառանոց————————
գ/մայկա——Վերնաշապիկ———————
դ/սումկապայուսակ————————
4. Ո՞ր տարբերակում է ճիշտ «ջրի գին» դարձվածքի բացատրությունը.
ա/ շատ քաղցր
բ/ շատ թանկ
գ շատ էժան
դ/ շատ ջրիկ
5. Քանդիր հետևյալ բառերը և գրիր՝ կազմությամբ ինչպիսի բառեր են.
__թփուտ_թփ/թուփ/+ուտ---ածանցավոր
Հյուր+ընկալ=Ածանցավոր
Ընկու+զենի=ոչ անծացավոր
Դեղն+ա+սաղարթ=Բարդ բառ
Քար+ա+կոփ=ոչ ածանցավոր
Հող+ա+գործ=ոչ ածանցավոր

հյուրընկալ__________________________________________________________________________ընկուզենի____________________________________________________________________________դեղնասաղարթ_______________________________________________________________________քարակոփ____________________________________________________________________________հողագործ________________________________________________
6. Տեքստից դո՛ւրս գրիր երկուական ածանցավոր և բարդ բառ
աստիճանաբար ———— ————Հետաքրքրություն——
—— հյուրընկալ ——— ———————————————
7. Տեքստի ըդգծված հատվածներից դո՛ւրս գրիր երկուական գոյական ու ածական:
——ածուխ—————————— —————ժայռ——————————
———մեծ————————— ———— կչկչացող ———————————
8. Տրված նախադասության մեջ գտի'ր ենթական և ստորոգյալը:
Այնտեղ երևում էին մարդու աշխատանքի հետքերը:
——Մարդ——————————————————
—— երևում է——————————————————
9. Տեքստից դո՛ւրս գրիր մեկ բացականչական նախադասություն:— Մենատնտեսի ողորմե՜լի, խղճո՜ւկ կյանք :
10. Կետադրիր տրված նախադասությունը՝ տեքստում կետադրված չէ:
Վերևի խորշում խոտ է դրել, որ հավաքել է ժայռերի արանքներից։
11. Ի՞նչ զարմացրեց որսորդին.
ա/որսը հաջող չէր
բ/վայրի պտուղներ գտնելը
գ/քարանձավներից հեռու ընկած ժայռերում ընտանի ծառեր տեսնելը
դ/ոռոգման համար կաթիլ-կաթիլ հավաքած ջուրը
12. Նկարագրի՛ր այդ փոքրիկ հողակտորին ապավինած շինականին: —Շինականի  հաքուստւ քրքրված էր նրա մազերը ցեխոտ էին կոշիկները մաշված , իսկ նրա մազերը սնրված չեր:—————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————
13.Ինչե՞ր տեսավ որսորդը, երբ բարձրացավ գոգավորության վրա:
ա. —————————————
բ. —————————————
գ. —————————————
դ. —————————————
14.Տեքսից դուրս գրի՛ր այն նախադասությունը, որում խոսվում է շան մասին: ——————————————————————————————————————————
——————————————————————————————————————————
15. Այլ վերնագրիր մտածիր պատմվածքի համար:
——————————————————————————————————————————



Комментариев нет:

Отправить комментарий